Positieve Effecten van fidgets voor mentale gezondheid

okt 16, 2024 | Wetenschap

Fidgets zijn kleine, handzame voorwerpen die mensen kunnen gebruiken om te friemelen, draaien of klikken. Hoewel ze vaak worden gezien als speelgoed of tijdverdrijf, worden ze de laatste jaren ook erkend als nuttige hulpmiddelen voor mensen met verschillende mentale gezondheidsproblemen zoals angst, ADHD en autisme. Wetenschappelijk onderzoek ondersteunt steeds meer de effectiviteit van fidgets bij het verbeteren van concentratie, het verminderen van stress en het bevorderen van emotioneel welzijn.

1. Vermindering van angst en stress

Een van de meest gedocumenteerde voordelen van fidgets is hun vermogen om stress en angst te verminderen. Uit onderzoek blijkt dat fysieke beweging, zoals het manipuleren van een fidget, het lichaam helpt om overmatige spanning te verlichten. Dit proces wordt vaak geassocieerd met de manier waarop herhaalde, ritmische bewegingen het parasympathische zenuwstelsel activeren, wat resulteert in een kalmerend effect op het lichaam.

Daarnaast toonde een studie uit 2018 aan dat fidgeting kan helpen om de cortisolspiegel te verlagen, een hormoon dat vrijkomt bij stress. Door constant een handeling uit te voeren, kunnen mensen met angststoornissen hun aandacht afleiden van negatieve gedachten en hun stressniveau actief beheersen.

2. Verbeterde concentratie bij ADHD

Mensen met ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) hebben vaak moeite met stilzitten en geconcentreerd blijven. Fidgets kunnen hierbij een cruciale rol spelen. Onderzoek gepubliceerd in het tijdschrift Journal of Abnormal Child Psychology wees uit dat het gebruik van fidgets helpt bij het verbeteren van de concentratie en prestaties bij kinderen met ADHD. De theorie is dat fidgeting een uitlaatklep biedt voor overtollige energie, waardoor de hersenen zich beter kunnen richten op de taak die voor hen ligt.

De voordelen zijn echter niet beperkt tot kinderen. Ook volwassenen met ADHD kunnen baat hebben bij fidgets. Veel volwassenen geven aan dat het gebruik van een fidget hen helpt om tijdens vergaderingen of werk hun focus te behouden en zich minder snel afgeleid te voelen door omgevingsfactoren.

3. Sensorische ondersteuning bij autisme

Mensen met een autismespectrumstoornis (ASS) hebben vaak sensorische problemen, zoals over- of ondergevoeligheid voor zintuiglijke prikkels. Fidgets bieden een tastbare vorm van stimulatie die hen kan helpen omgaan met sensorische overbelasting. Dit komt doordat fidgets specifieke sensorische prikkels bieden die het brein kunnen helpen kalmeren of juist stimuleren wanneer dat nodig is.

Een persoon met autisme die overgevoelig is voor geluid kan bijvoorbeeld baat hebben bij een stille fidget, zoals een zachte rubberen bal, terwijl iemand die ondergevoelig is voor sensorische input juist meer gestimuleerd kan worden door een visueel aantrekkelijke fidget met veel beweging, zoals een spinnend object.

4. Ondersteuning bij mindfulness en zelfregulatie

Fidgets zijn niet alleen nuttig voor mensen met specifieke mentale gezondheidsproblemen, maar kunnen ook een hulpmiddel zijn voor iedereen die meer mindfulness wil cultiveren. Mindfulness richt zich op het bewust ervaren van het huidige moment en helpt bij het verminderen van stress en angst door het kalmeren van de geest. Het gebruik van een fidget kan fungeren als een vorm van actieve mindfulness, waarbij de gebruiker zich bewust richt op de bewegingen en het gevoel van het object in hun handen.

Daarnaast kunnen fidgets helpen bij zelfregulatie, een cruciale vaardigheid voor het beheersen van emoties. Wanneer iemand bijvoorbeeld overweldigd raakt door emoties zoals frustratie of boosheid, kan het gebruik van een fidget hen helpen om even stil te staan, af te koelen en hun emoties te reguleren door zich te concentreren op de herhalende bewegingen van het fidgeten.

5. Praktische toepassingen in therapieën

In de praktijk worden fidgets steeds vaker ingezet als hulpmiddelen binnen cognitieve gedragstherapie (CGT) en sensorische therapieën. Therapeuten die werken met kinderen met angststoornissen of gedragsproblemen gebruiken bijvoorbeeld vaak fidgets als onderdeel van therapeutische sessies om spanning te verlichten en de focus te verbeteren tijdens gesprekken.

Ook binnen schoolomgevingen worden fidgets steeds meer geaccepteerd als hulpmiddelen voor leerlingen met aandachtsproblemen of angststoornissen, waardoor zij beter kunnen presteren zonder afgeleid te raken.

Conclusie

Fidgets zijn veel meer dan simpel speelgoed; ze kunnen krachtige hulpmiddelen zijn voor het verbeteren van mentale gezondheid en welzijn. Wetenschappelijke studies ondersteunen hun voordelen bij het verminderen van angst en stress, het verbeteren van concentratie bij ADHD, het bieden van sensorische ondersteuning voor mensen met autisme en het bevorderen van mindfulness en zelfregulatie. Met hun veelzijdige toepassingen en wetenschappelijk onderbouwde effecten kunnen fidgets een waardevolle aanvulling zijn op zowel persoonlijke als therapeutische interventies gericht op mentale gezondheid.